Blog

Czym jest gaslighting? O bezwzględnej formie manipulacji.

Czym jest gaslighting? O bezwzględnej formie manipulacji.

Czym jest gaslighting i jak działa?

Podstawą zdrowia psychicznego jest właściwe rozumienie rzeczywistości, rejestrowanie faktów i wydarzeń, które przytrafiły się nam w życiu.

Wyobraź sobie, że żyjesz z osobą, która codziennie podważa racjonalność Twojego postrzegania świata. Wmawia Ci, że to, co pamiętasz, jest nieprawdziwe. Wmawia Ci, że wymyślasz rzeczywistość dookoła i co najgorsze, wierzysz w to, co sama stworzyłaś. Żyjąc w takiej relacji przez jakiś czas, zaczynasz powoli kwestionować to, czy na pewno nie postradałaś zmysłów. Brzmi znajomo? Jeśli tak, to prawdopodobnie jesteś ofiarą okropnej manipulacji zwanej przez psychologów gaslighing.

Gaslighting – co to właściwie jest?

Nazwa tej formy manipulacji pochodzi od wybitnego filmu George’a Cukor’a „Gaslight”, który w języku polskim otrzymał nazwę „Gasnący płomień”. Ten mistrzowski dramat psychologiczny został doceniony nie tylko przez środowisko kinematograficzne, lecz także środowisko psychologów i psychiatrów, którzy krótko po premierze przypisali termin gaslightingu bezwzględnej formie manipulacji.

Na czym polega gaslighting?

Gaslighting to forma przemocy psychicznej stosowana przez osobę bądź grupę, która prowadzi ofiarę do kwestionowania własnego zdrowia psychicznego. Ofiara gaslightingu zaczyna wierzyć w to, że być może jej zapamiętanie zdarzeń jest omylne lub co gorsza, ma jakieś halucynacje. W długotrwałej relacji może to prowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych.

Manipulant przeważnie jest osobą bardzo inteligentną, co pozwala mu zrozumieć dokładnie, w jaki stan emocjonalny może wprowadzić swoją ofiarę fałszywymi oskarżeniami. Celem gaslightingu jest zdobycie władzy nad ofiarą, która będzie kwestionować swoją wersję wydarzeń, a za słuszną będzie uważać wersję zdarzeń oprawcy.

Ta okropna technika manipulacji bardzo często jest wykorzystywana przez psychopatów oraz osoby z osobowością narcystyczną, które są przekonane o własnej wyjątkowości i dążą do uzyskania całkowitego podziwu.

Jak rozpoznać gaslighting w zwiazku?

Niewidzialna manipulacja najczęściej spotykana jest w relacjach partnerskich, małżeństwach oraz toksycznych więziach przyjacielskich.

Forma przemocy psychicznej, jaką jest gaslighting, jest dość ciężka do zidentyfikowania dla ofiary – szczególnie gdy ta, uwierzyła już w swoją chorobę psychiczną. Jednak są pewne zachowania oraz zwroty, które powinny dać Ci do myślenia, czy nie stałaś się ofiarą gaslightingu.

Gaslighting – przykłady zachowań oprawcy

  • Negowanie Twojej wersji wydarzeń – Oprawcy gaslightingu bardzo często poddają wątpliwości to, czy na pewno dobrze pamiętasz rzeczywistość. Mogą na przykład sugerować Ci, że zapewne się mylisz, gdyż masz słabą pamięć lub po prostu znów zinterpretowałaś coś „po swojemu”.
  • Zrzucanie uwagi na inne osoby – Manipulant będzie starał się wyperswadować Ci, że to, co aktualnie czujesz bądź myślisz jest spowodowane manipulacją osób zewnętrznych, np. Twoich znajomych, którzy nigdy go nie lubili.
  • Odmawianie rozmowy – Manipulant może często odmawiać rozmowy swojej ofierze. Oprawca gaslighting ‘ u może udawać, że on nie ma pojęcia,o czym Ty mówisz, dlatego nie będzie chciał kontynuować rozmowy.
  • Zaprzeczanie faktom – W gaslightingu oprawcy bardzo często zaprzeczają wydarzeniom lub słowom, nawet takim, które miały miejsce kilka minut wcześniej.
  • Kwestionowanie Twojej pamięci przy osobach trzecich – Manipulant, by jak najszybciej wpędzić Cię w wątpliwości dotyczące swojego zdrowia psychicznego, będzie przy osobach trzecich podważał wiarygodność Twoich historii.
  • Oskarżanie Cię o przesadne reakcje – Bardzo często oprawcy zrzucają winę na ofiary, oskarżając je o zbytnią wrażliwość bądź brak poczucia humoru. Nie biorą pod uwagę tego, że mogli zranić uczucia drugiej osoby.

Co mówi oprawca gaslightingu?

Każdy oprawca gaslightingu ma inne metody i będzie używał innych sformułowań, jednak większość z nich ma ten sam cel – doprowadzenie Cię do szaleństwa – dlatego ich zwroty będą brzmiały dość podobnie.

Poniżej przygotowaliśmy dla Ciebie przykładowe zwroty, które mogą towarzyszyć w przemocy psychicznej gaslighting:

  • „Znowu coś źle zapamiętałaś…”
  • „Co Ty sobie znowu wymyśliłaś?”
  • „Już to omawialiśmy. Znowu nie pamiętasz?”
  • „Masz swój świat.”
  • „Nie wiem, o czym mówisz.”
  • „Nic takiego nie pamiętam”
  • „Jesteś nadwrażliwa.”
  • „Jak zwykle przesadzasz.”
  • „Czy Ty się w ogóle słyszysz? Brzmisz irracjonalnie.”
  • „Nie znasz się na żartach.”

Gaslighting a ofiara. Jakie emocje towarzyszą ofierze przemocy psychicznej?

Ofiara tej formy przemocy psychicznej czuje się skonsternowana. Nie wie, czy może ufać własnym myślom oraz swojej pamięci. Zaczyna kwestionować to, czy na pewno jest „zdrowa”. Takim osobom może towarzyszyć chroniczny stres, bezsenność czy problemy z odżywianiem.

Długotrwały gaslighting ma fatalny wpływ na zdrowie psychiczne ofiary. Możemy zaobserwować mocny spadek poczucia własnej wartości, kwestionowanie własnych kwalifikacji czy też urody. Bardzo częste jest przepraszanie oprawcy za każdą potyczkę, oskarżanie się o bycie zbyt wrażliwą czy też wycofanie społeczne.

Dlaczego mój partner to robi? Przyczyny gaslightingu.

Oprawca gaslightingu może dokonywać takiej formy przemocy psychicznej umyślnie bądź może mieć tak wykształcony wzorzec z czasów dzieciństwa.

Pierwszy przypadek jest najgorszy. Intencyjny gaslighting jest okropną formą manipulacji, której celem jest zdobycie władzy nad innymi. Powodów takiej potrzeby możemy dopatrywać się w wielu schorzeniach m.in. psychopatii czy narcyzmie, jednak podłoży może być znacznie więcej.

W drugim przypadku oprawca może nie zdawać sobie sprawy, że stosuje taką formę manipulacji. Dziecko wychowywane przez rodziców, którzy uważają je za „święte” oraz takie, które nigdy nie robi nic złego, może być w dorosłym życiu oprawcą gaslightingu. Analogicznie może tak być z dzieckiem, które od zawsze było kozłem ofiarnym i wszystko, co zrobiło było złe. W takich sytuacjach mali ludzie uczą się, że świat jest albo wyłącznie dobry albo wyłącznie zły. W dorosłym życiu fałszywie oceniają świat jako czarno-biały, co może prowadzić do wykształcenia się gaslightingu.

Jak się bronić przed niewidzialną manipulacją w relacji?

Najprościej jest zebrać dowody świadczące o tym, co jest i było realne. Zbieraj jak najwięcej dowodów, które pozwolą Ci potwierdzić to, czy rzeczywistość, jaką pamiętasz, jest prawdziwa. Może Ci do tego posłużyć pamiętnik, w którym będziesz zapisywać dokładnie to, co się działo każdego dnia. Przydatny może okazać się także telefon. Nagrywaj rozmowy i rób zdjęcia, które później posłużą za niezaprzeczalne argumenty w dyskusji z Twoim oprawcą.

 

Zobacz stronę Ośrodka Terapii Uzależnień NEFO na Facebooku.

 

Szybki Kontakt

Lepiej późno niż później

Nigdy nie jest za późno, żeby zadbać o siebie lub o swoją rodzinę.
Skontaktuj się z nami, a postaramy się odpowiedzieć możliwie szybko.

Naszą misją jest pomoc osobom uzależnionym i ich bliskim.

 

Dane Firmy

Ośrodek Terapii Uzależnień NEFO Sp. z o o., pl. 11 Listopada 10, 87-600 Lipno, Sąd Rejonowy w Toruniu, VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, KRS: 0000718590

Regulamin Ośrodka Terapii Uzależnień NEFO Sp. z o.o. w Wądzyniu

 

  1. Niniejszy regulamin określa zasady leczenia i korzystania z oferty terapeutycznej, a także prawa i obowiązki pacjenta przebywającego w Ośrodku.
  2. Regulamin dotyczy każdego pacjenta przebywającego w Ośrodku. Każdy pacjent podejmujący terapię w Ośrodku zobowiązuje się do jego przestrzegania.
  3. Przestrzeganie regulaminu daje pacjentowi warunki do maksymalnej koncentracji na leczeniu.

 

I . OBOWIĄZKI PACJENTA W OŚRODKU

W czasie pobytu w Ośrodku Pacjent zobowiązany jest do :

  1. Całkowitej abstynencji od środków psychoaktywnych zmieniających świadomość.
  2. Poddawania się badaniom na obecność w organizmie alkoholu i badaniom na obecność narkotyków.
  3. Ujawnienia informacji dotyczących aktualnie przyjmowanych leków i dawek oraz ich przekazania personelowi pielęgniarskiemu.
  4. W przypadku chorób przewlekłych pacjent zobowiązany jest do posiadania zapasu leków na czas trwania terapii.
  5. Dbania o higienę osobistą.
  6. Utrzymywania porządku i czystości w pokojach oraz innych pomieszczeniach Ośrodka.
  7. Dbania o sprzęt i wyposażenie Ośrodka oraz udostępnione materiały służące do terapii,

z których korzysta w czasie pobytu w Ośrodku. Ewentualne usterki i awarie sprzętu oraz wyposażenia znajdujących się na terenie Ośrodka powinny być niezwłocznie zgłaszane personelowi. Pacjent ponosi materialną odpowiedzialność za szkody przez niego wyrządzone.

  1. Przestrzegania zasad bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
  2. Zgłaszania się po leki do pielęgniarki lub pełniącego dyżur terapeuty w wyznaczonych godzinach  – jeśli leki te są zalecone przez lekarza.
  3. Punktualnego przybywania na zajęcia oraz przestrzegania harmonogramu dnia. Niestawienie się na zajęciach terapeutycznych, mitingu AA, czy zajęciach rekreacyjnych bez uzgodnienia z terapeutą będzie traktowane, jako rezygnacja pacjenta z leczenia.
  4. Wykonywania i dostosowania się do zaleceń personelu związanych z terapią oraz pobytem w Ośrodku.
  5. Przestrzegania zasad kulturalnego zachowania w stosunku do personelu Ośrodka oraz innych Pacjentów, poszanowania godności innych osób oraz niezakłócania procesu terapeutycznego pozostałych uczestników terapii.
  6. Zachowania tajemnicy odnośnie spraw przedstawianych i poruszanych w czasie zajęć terapeutycznych.
  7. Złożenia do depozytu wszystkich wartościowych przedmiotów będących w jego posiadaniu, w tym również sprzętu takiego jak : telefon, laptop, tablet itp., którego używanie jest ograniczone podczas przebywania w Ośrodku.
  8. Zachowania ciszy nocnej w godzinach od 22.00 do 6.00 rano dnia następnego.

 

II . PRAWA PACJENTA W OŚRODKU

 

Pacjent przebywający w Ośrodku na leczeniu ma prawo do:

  1. Opieki terapeutycznej.
  2. Konsultacji lekarskiej – lekarza, opieki pielęgniarskiej oraz badań – w zakresie związanym z uzależnieniem, zgodnie z zaleceniem lekarza.
  3. Rozmowy z terapeutą dyżurującym, jeżeli zachodzi taka potrzeba w kwestii omówienia na bieżąco problemów natury psychologicznej, zdrowotnej i osobistej.
  4. Pacjent ma prawo do osobistego lub korespondencyjnego kontaktu z rodziną i osobami bliskimi oraz instytucjami.
  5. Pacjent ma również prawo do odmowy kontaktu w jakiejkolwiek formie z osobami bliskimi.
  6. Pacjent ma prawo w każdym momencie zdecydować o przerwaniu leczenia w Ośrodku.
  7. Pacjent ma prawo do zachowania tajemnicy informacji – bez zgody pacjenta nie można udzielać na jego temat żadnych informacji, poza sytuacjami przewidzianymi przepisami prawa.
  8. Pacjent ma prawo do informacji o leczeniu.
  9. W wyjątkowych sytuacjach osobistych – Pacjent ma prawo do ubiegania się o przepustkę u Kierownika Ośrodka.
  10. Pacjent ma prawo oddać do depozytu pieniądze lub inne wartościowe przedmioty na czas pobytu w Ośrodku.
  11. Pacjent został poinformowany, iż ma prawo do bezpłatnego leczenia w placówkach leczenia uzależnień finansowanych przez NFZ.

 

III . OGRANICZENIA W PRAWACH PACJENTA

Ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne Pacjentów wprowadza się ograniczenia, tj.:

  1. Kontrolę trzeźwości od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych.
  2. Kontrolę rzeczy osobistych Pacjenta pod kątem posiadania przez niego alkoholu, narkotyków lub leków psychoaktywnych.
  3. Zakaz spożywania napojów energetycznych.
  4. Korzystanie z telefonów komórkowych, laptopów, tabletów, oraz innych urządzeń elektronicznych i internetu, dozwolone jest tylko w czasie wolnym od zajęć, w wyznaczonych godzinach tak, aby korzystanie z nich nie powodowało dezorganizacji zajęć, nie zakłócało przebiegu terapii, a także ciszy i spokoju innych pacjentów.
  5. Odwiedziny osób bliskich i rodzin Pacjentów odbywają się w ustalone dni, w wyznaczonym przez Kierownika Terapii czasie tak, aby nie zakłócały harmonogramu terapii oraz komfortu innych Pacjentów przebywających w Ośrodku. W szczególnych uzasadnionych okolicznościach lub na mocy obowiązujących przepisów, którym Ośrodek podlega, Zarząd Ośrodka może wstrzymać odwiedziny pacjentów w Ośrodku.

 

IV . WYKROCZENIA PRZECIWKO REGULAMINOWI

 

Pacjentowi, podczas pobytu w Ośrodku, nie wolno :

  1. Opuszczać terenu Ośrodka bez wiedzy i zgody personelu.
  2. Wnosić na teren Ośrodka substancji psychoaktywnych.
  3. Używać alkoholu i innych substancji psychoaktywnych.
  4. Używać przemocy psychicznej, fizycznej lub słownej wobec pozostałych Uczestników Terapii oraz innych osób, zachowywać się w sposób zagrażający ich bezpieczeństwu oraz w sposób naruszający godność osobistą innych.
  5. Używać wulgarnego słownictwa oraz niestosownych żartów i dowcipów w stosunku do innych osób.
  6. Utrzymywać kontaktów seksualnych.
  7. Przebywać w pokojach innych osób bez ich wiedzy.
  8. Nie uczestniczyć w zajęciach terapeutycznych bez ważnego powodu i bez uzgodnienia tego z terapeutą.
  9. Przyjmować gości w godzinach do tego nie wyznaczonych, np. w trakcie zaplanowanych zajęć grupowych lub indywidualnych spotkań z terapeutą.
  10. Palić papierosów w miejscach do tego nie wyznaczonych.
  11. Posiadać i korzystać z gier – według Rozporządzenia Dz.U.2018.0.165, Ustawa z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, do wglądu u Kierownika Ośrodka.
  12. Fotografować oraz nagrywać.
  13. Posiadać przedmiotów potencjalnie niebezpiecznych dla Pacjenta lub zagrażających bezpieczeństwu innych osób.
  14. Posiadać przy sobie przedmiotów i rzeczy, które przy przyjęciu Pacjenta do Ośrodka zostaną uznane przez personel terapeutyczny jako przeszkadzające w procesie zdrowienia.

 

 

V . KONSEKWENCJE WYKROCZEŃ PRZECIWKO REGULAMINOWI OŚRODKA

 

  1. Natychmiastowe usunięcie Pacjenta z Ośrodka nastąpi na skutek:

– złamania abstynencji od alkoholu lub innych środków zmieniających świadomość,

– wykazania podczas kontroli posiadania przez Pacjenta  alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych,

– opuszczenia terenu Ośrodka bez wiedzy i zgody personelu terapeutycznego,

– używania przemocy psychicznej, fizycznej lub słownej wobec pozostałych Uczestników Terapii oraz innych osób,   zachowywania się w sposób zagrażający ich bezpieczeństwu oraz w sposób naruszający godność osobistą innych,

– utrzymywania kontaktów seksualnych.

  1. Konsekwencje niestosowania się do pozostałych punktów Regulaminu – od upomnienia,  do zakończenia terapii włącznie –  będą podjęte po rozpatrzeniu danej sytuacji przez zespół terapeutyczny.
  2. O decyzji zespołu terapeutycznego zostają powiadomieni pozostali Pacjenci Ośrodka.
  3. O usunięciu Pacjenta z Ośrodka przed ukończeniem leczenia Ośrodek powiadamia rodzinę Pacjenta, o ile Pacjent wyrazi na powyższe zgodę, składając w tym zakresie pisemne oświadczenie.

 

VI . POZOSTAŁE POSTANOWIENIA REGULAMINU

 

  1. W przypadku zniszczenia przez Pacjenta mienia Ośrodka – sprzętu lub wyposażenia na skutek świadomego działania lub zaniedbania, ponosi on odpowiedzialność materialną w pełnej wysokości.
  2. Ośrodek nie ponosi odpowiedzialności za pieniądze i inne cenne przedmioty Pacjenta, które nie zostały oddane przez niego do depozytu.
  3. Ośrodek nie ponosi odpowiedzialności za rzeczy Pacjenta, które pozostawił on w Ośrodku po zakończeniu Terapii i pobytu w Ośrodku.
  4. Regulamin został zatwierdzony przez Zarząd Spółki i obowiązuje od dnia zatwierdzenia do odwołania.
  5. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do zasad obowiązujących w Ośrodku, prosimy o kontakt z personelem.
Dbamy o Wasze bezpieczeństwo -Testy COVID-19
Wszystkim naszym pacjentom przeprowadzamy testy na COVID-19