Uzależnienia

Koncepcje współuzależnienia [część 1 z 3]

Koncepcje współuzależnienia [część 1 z 3]

W pierwszym artykule opisałem kryteria diagnostyczne uzależnienia od alkoholu. Odniosłem się wtedy do uznawanych w Europie i na świecie klasyfikacji zaburzeń psychicznych. Uzależnienie stanowi tam odrębną jednostkę diagnostyczną i charakteryzuje się określonymi objawami, które pozwalają odróżnić je od innych zaburzeń i od normy (braku zaburzenia). Innymi słowy, każdy specjalista na świecie pod terminem uzależnienie rozumie mniej więcej ten sam zbiór objawów klinicznych. Odnosi się bowiem do gruntownie zweryfikowanej statystycznie jednostki medycznej. W przypadku współuzależnienia sytuacja jest dużo bardziej skomplikowana. Istnieje bowiem bardzo wiele sposobów rozumienia tego terminu ale żaden z nich nie doczekał się zadowalającej weryfikacji empirycznej i powszechnego uznania.

Trudno jest jednoznacznie stwierdzić kto po raz pierwszy użył pojęcia współuzależnienie. Jak zauważa Cierpiałkowska, duży wpływ na wzrost zainteresowania problemami członków rodziny osoby uzależnionej miało powstanie w 1949 roku grup samopomocowych Al-Anon. Do powszechnej świadomości pojęcie współuzależnienie przedostało sie natomiast na początku lat 80-tych dzięki publikacjom Woititz czy Wegscheider-Cruise. Nastąpiło olbrzymie zainteresowanie problemami partnerek i dzieci alkoholików, które doprowadziło do powstania wielu definicji, często bardzo różniących się od siebie.

Melody Beattie uważa, że współuzależnioną jest osoba, która pozwala na to, by zachowanie innej osoby oddziaływało na nią ujemnie i która obsesyjnie stara się kontrolować zachowanie oddziałującej na nią w ten sposób osoby. W jej rozumieniu współuzależnienie może zatem dotyczyć wszystkich destrukcyjnych związków w których jeden z partnerów jest uzależniony (od alkoholu, narkotyków, hazardu czy innych kompulsywnych zachowań). Jako główne cechy osoby współuzależnionej Beattie podaje nadopiekuńczość wobec partnera, uporczywą koncentrację na potrzebach partnera ze skłonnością do ignorowania swoich potrzeb oraz tendencję do kontrolowania życia innych ludzi. Inna amerykańska terapeutka, Pia Mellody, współuzależnienie rozumie jako upośledzenie dojrzałości spowodowane urazem z okresu dzieciństwa. Zwraca zatem uwagę nie tylko na objawy ale także na źródło problemu. Według niej niezaspokojenie podstawowych potrzeb dziecka może skutkować zaburzonoym poczuciem własnej wartości, trudnościami w określeniu siebie, w troszczeniu się o siebie oraz w nawiązywaniu satysfakcjonujących relacji z innymi ludźmi. Według tej koncepcji osoba współuzależnona nie musi nawet pozostawać w toksycznej relacji, jej stan jest bowiem pochodną jej doświadczeń z dzieciństwa. Bradshaw, uznany badacz rodzin dysfunkcyjnych, definiuje współuzależnienie w podobnym nurcie co Mellody, widząc w nim efekt zaniedbań w systemie rodzinnym – mając na myśli głównie zaniedbania emocjonalne oraz nadużycia (np.: przemoc). Warto w tym miejscu zaznaczyć, że owe zaniedbania, świadczące o „toksyczności” danej rodziny, Bradshaw i Mellody rozumieją bardzo szeroko a obrany przez nich sposób myślenia może skłonić do stwierdzenia, że każda rodzina w pewnym sensie jest toksyczna i w nieunikniony sposób prowadzi do problemów psychicznych jej członków. Podobnie deterministyczne podejście prezentuje Janet Woititz, która stwierdza, że każdy, kto pozostaje w bliskich kontaktach z alkoholikiem jest dotknięty chorobą współuzależnienia a im bliżej z nim jest tym cięższe są u niego objawy tej choroby. Według Woititz współuzależnienie (w tym nurcie określane często jako koalkoholizm) jest praktycznie automatyczną konsekwencją bliskiej relacji z osobą uzależnioną i charakteryzuje się objawami bardzo zbliżonymi do objawów alkoholizmu. Koalkoholik bowiem jest skoncentrownay na piciu niemal tak samo jak uzależniony (z tym że on skupia sie nie na swoim piciu a na piciu partnera), coraz mniej intensywnie reaguje na „pijane” zachowania partnera (wzrost tolerancji) oraz uporczywie zaprzecza jakimkolwiek problemom w swojej rodzinie (podobnie jak alkoholik zaprzecza swojej chorobie). Idąc tym tropem można zatem powiedzieć, że współuzależnienie jest w istocie uzależnieniem od alkoholika.

Jak widać termin współuzależnienie jest powszechnie używany jednak bardzo różnie rozumiany. W następnym wpisie spróbujemy jakoś uporządkować zasygnalizowany chaos.

Bibliografia:

  • Beattie, M. (1994). Koniec współuzależnienia. Jak przestać kontrolować życie innych i zacząć troszczyć się o siebie. Poznań: Media Rodzina
  • Bradshaw, J. (1994). Zrozumieć rodzinę. Warszawa: IPZiT PTP
  • Cermak, T. L. (1991). Co-addiction as a disease. Psychiatric Annuals, 21, 266-272.
  • Cierpiałkowska, L., Ziarko, M. (2010). Psychologia uzależnień – alkoholizm. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i profesjonalne
  • Margasiński, A. (2009). Współuzależnienie po 30 latach. Terapia Uzależnienia i Współuzależnienia, nr 1, 20-24.
  • Mellibruda, J., Sobolewska, Z. (1997). Koncepcja i terapia współuzależnienia. Alkoholizm i Narkomania, 28(3), 421-430.
  • Mellody, P. (1993). Toksyczne związki. Anatomia i terapia współuzależnienia. Warszawa: Agencja Wydawnicza J.Santorski

Szybki Kontakt

Lepiej późno niż później

Nigdy nie jest za późno, żeby zadbać o siebie lub o swoją rodzinę.
Skontaktuj się z nami, a postaramy się odpowiedzieć możliwie szybko.

Naszą misją jest pomoc osobom uzależnionym i ich bliskim.

 

Dane Firmy

Ośrodek Terapii Uzależnień NEFO Sp. z o o., pl. 11 Listopada 10, 87-600 Lipno, Sąd Rejonowy w Toruniu, VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, KRS: 0000718590

Regulamin Ośrodka Terapii Uzależnień NEFO Sp. z o.o. w Wądzyniu

 

  1. Niniejszy regulamin określa zasady leczenia i korzystania z oferty terapeutycznej, a także prawa i obowiązki pacjenta przebywającego w Ośrodku.
  2. Regulamin dotyczy każdego pacjenta przebywającego w Ośrodku. Każdy pacjent podejmujący terapię w Ośrodku zobowiązuje się do jego przestrzegania.
  3. Przestrzeganie regulaminu daje pacjentowi warunki do maksymalnej koncentracji na leczeniu.

 

I . OBOWIĄZKI PACJENTA W OŚRODKU

W czasie pobytu w Ośrodku Pacjent zobowiązany jest do :

  1. Całkowitej abstynencji od środków psychoaktywnych zmieniających świadomość.
  2. Poddawania się badaniom na obecność w organizmie alkoholu i badaniom na obecność narkotyków.
  3. Ujawnienia informacji dotyczących aktualnie przyjmowanych leków i dawek oraz ich przekazania personelowi pielęgniarskiemu.
  4. W przypadku chorób przewlekłych pacjent zobowiązany jest do posiadania zapasu leków na czas trwania terapii.
  5. Dbania o higienę osobistą.
  6. Utrzymywania porządku i czystości w pokojach oraz innych pomieszczeniach Ośrodka.
  7. Dbania o sprzęt i wyposażenie Ośrodka oraz udostępnione materiały służące do terapii,

z których korzysta w czasie pobytu w Ośrodku. Ewentualne usterki i awarie sprzętu oraz wyposażenia znajdujących się na terenie Ośrodka powinny być niezwłocznie zgłaszane personelowi. Pacjent ponosi materialną odpowiedzialność za szkody przez niego wyrządzone.

  1. Przestrzegania zasad bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
  2. Zgłaszania się po leki do pielęgniarki lub pełniącego dyżur terapeuty w wyznaczonych godzinach  – jeśli leki te są zalecone przez lekarza.
  3. Punktualnego przybywania na zajęcia oraz przestrzegania harmonogramu dnia. Niestawienie się na zajęciach terapeutycznych, mitingu AA, czy zajęciach rekreacyjnych bez uzgodnienia z terapeutą będzie traktowane, jako rezygnacja pacjenta z leczenia.
  4. Wykonywania i dostosowania się do zaleceń personelu związanych z terapią oraz pobytem w Ośrodku.
  5. Przestrzegania zasad kulturalnego zachowania w stosunku do personelu Ośrodka oraz innych Pacjentów, poszanowania godności innych osób oraz niezakłócania procesu terapeutycznego pozostałych uczestników terapii.
  6. Zachowania tajemnicy odnośnie spraw przedstawianych i poruszanych w czasie zajęć terapeutycznych.
  7. Złożenia do depozytu wszystkich wartościowych przedmiotów będących w jego posiadaniu, w tym również sprzętu takiego jak : telefon, laptop, tablet itp., którego używanie jest ograniczone podczas przebywania w Ośrodku.
  8. Zachowania ciszy nocnej w godzinach od 22.00 do 6.00 rano dnia następnego.

 

II . PRAWA PACJENTA W OŚRODKU

 

Pacjent przebywający w Ośrodku na leczeniu ma prawo do:

  1. Opieki terapeutycznej.
  2. Konsultacji lekarskiej – lekarza, opieki pielęgniarskiej oraz badań – w zakresie związanym z uzależnieniem, zgodnie z zaleceniem lekarza.
  3. Rozmowy z terapeutą dyżurującym, jeżeli zachodzi taka potrzeba w kwestii omówienia na bieżąco problemów natury psychologicznej, zdrowotnej i osobistej.
  4. Pacjent ma prawo do osobistego lub korespondencyjnego kontaktu z rodziną i osobami bliskimi oraz instytucjami.
  5. Pacjent ma również prawo do odmowy kontaktu w jakiejkolwiek formie z osobami bliskimi.
  6. Pacjent ma prawo w każdym momencie zdecydować o przerwaniu leczenia w Ośrodku.
  7. Pacjent ma prawo do zachowania tajemnicy informacji – bez zgody pacjenta nie można udzielać na jego temat żadnych informacji, poza sytuacjami przewidzianymi przepisami prawa.
  8. Pacjent ma prawo do informacji o leczeniu.
  9. W wyjątkowych sytuacjach osobistych – Pacjent ma prawo do ubiegania się o przepustkę u Kierownika Ośrodka.
  10. Pacjent ma prawo oddać do depozytu pieniądze lub inne wartościowe przedmioty na czas pobytu w Ośrodku.
  11. Pacjent został poinformowany, iż ma prawo do bezpłatnego leczenia w placówkach leczenia uzależnień finansowanych przez NFZ.

 

III . OGRANICZENIA W PRAWACH PACJENTA

Ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne Pacjentów wprowadza się ograniczenia, tj.:

  1. Kontrolę trzeźwości od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych.
  2. Kontrolę rzeczy osobistych Pacjenta pod kątem posiadania przez niego alkoholu, narkotyków lub leków psychoaktywnych.
  3. Zakaz spożywania napojów energetycznych.
  4. Korzystanie z telefonów komórkowych, laptopów, tabletów, oraz innych urządzeń elektronicznych i internetu, dozwolone jest tylko w czasie wolnym od zajęć, w wyznaczonych godzinach tak, aby korzystanie z nich nie powodowało dezorganizacji zajęć, nie zakłócało przebiegu terapii, a także ciszy i spokoju innych pacjentów.
  5. Odwiedziny osób bliskich i rodzin Pacjentów odbywają się w ustalone dni, w wyznaczonym przez Kierownika Terapii czasie tak, aby nie zakłócały harmonogramu terapii oraz komfortu innych Pacjentów przebywających w Ośrodku. W szczególnych uzasadnionych okolicznościach lub na mocy obowiązujących przepisów, którym Ośrodek podlega, Zarząd Ośrodka może wstrzymać odwiedziny pacjentów w Ośrodku.

 

IV . WYKROCZENIA PRZECIWKO REGULAMINOWI

 

Pacjentowi, podczas pobytu w Ośrodku, nie wolno :

  1. Opuszczać terenu Ośrodka bez wiedzy i zgody personelu.
  2. Wnosić na teren Ośrodka substancji psychoaktywnych.
  3. Używać alkoholu i innych substancji psychoaktywnych.
  4. Używać przemocy psychicznej, fizycznej lub słownej wobec pozostałych Uczestników Terapii oraz innych osób, zachowywać się w sposób zagrażający ich bezpieczeństwu oraz w sposób naruszający godność osobistą innych.
  5. Używać wulgarnego słownictwa oraz niestosownych żartów i dowcipów w stosunku do innych osób.
  6. Utrzymywać kontaktów seksualnych.
  7. Przebywać w pokojach innych osób bez ich wiedzy.
  8. Nie uczestniczyć w zajęciach terapeutycznych bez ważnego powodu i bez uzgodnienia tego z terapeutą.
  9. Przyjmować gości w godzinach do tego nie wyznaczonych, np. w trakcie zaplanowanych zajęć grupowych lub indywidualnych spotkań z terapeutą.
  10. Palić papierosów w miejscach do tego nie wyznaczonych.
  11. Posiadać i korzystać z gier – według Rozporządzenia Dz.U.2018.0.165, Ustawa z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, do wglądu u Kierownika Ośrodka.
  12. Fotografować oraz nagrywać.
  13. Posiadać przedmiotów potencjalnie niebezpiecznych dla Pacjenta lub zagrażających bezpieczeństwu innych osób.
  14. Posiadać przy sobie przedmiotów i rzeczy, które przy przyjęciu Pacjenta do Ośrodka zostaną uznane przez personel terapeutyczny jako przeszkadzające w procesie zdrowienia.

 

 

V . KONSEKWENCJE WYKROCZEŃ PRZECIWKO REGULAMINOWI OŚRODKA

 

  1. Natychmiastowe usunięcie Pacjenta z Ośrodka nastąpi na skutek:

– złamania abstynencji od alkoholu lub innych środków zmieniających świadomość,

– wykazania podczas kontroli posiadania przez Pacjenta  alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych,

– opuszczenia terenu Ośrodka bez wiedzy i zgody personelu terapeutycznego,

– używania przemocy psychicznej, fizycznej lub słownej wobec pozostałych Uczestników Terapii oraz innych osób,   zachowywania się w sposób zagrażający ich bezpieczeństwu oraz w sposób naruszający godność osobistą innych,

– utrzymywania kontaktów seksualnych.

  1. Konsekwencje niestosowania się do pozostałych punktów Regulaminu – od upomnienia,  do zakończenia terapii włącznie –  będą podjęte po rozpatrzeniu danej sytuacji przez zespół terapeutyczny.
  2. O decyzji zespołu terapeutycznego zostają powiadomieni pozostali Pacjenci Ośrodka.
  3. O usunięciu Pacjenta z Ośrodka przed ukończeniem leczenia Ośrodek powiadamia rodzinę Pacjenta, o ile Pacjent wyrazi na powyższe zgodę, składając w tym zakresie pisemne oświadczenie.

 

VI . POZOSTAŁE POSTANOWIENIA REGULAMINU

 

  1. W przypadku zniszczenia przez Pacjenta mienia Ośrodka – sprzętu lub wyposażenia na skutek świadomego działania lub zaniedbania, ponosi on odpowiedzialność materialną w pełnej wysokości.
  2. Ośrodek nie ponosi odpowiedzialności za pieniądze i inne cenne przedmioty Pacjenta, które nie zostały oddane przez niego do depozytu.
  3. Ośrodek nie ponosi odpowiedzialności za rzeczy Pacjenta, które pozostawił on w Ośrodku po zakończeniu Terapii i pobytu w Ośrodku.
  4. Regulamin został zatwierdzony przez Zarząd Spółki i obowiązuje od dnia zatwierdzenia do odwołania.
  5. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do zasad obowiązujących w Ośrodku, prosimy o kontakt z personelem.
Dbamy o Wasze bezpieczeństwo -Testy COVID-19
Wszystkim naszym pacjentom przeprowadzamy testy na COVID-19